kowol
28 października 2022 Michał Mieszko Podolak Sport

Rekordy z brodą: Praska dycha Jerzego Kowola


44 lata ma już rekord Polski Jerzego Kowola w biegu na 10000 m. Niniejszy rezultat został ustanowiony w Pradze podczas najszybszego biegu w historii mistrzostw Europy. 27:53.61 jakie wtenczas uzyskał Polak, choć do dzisiaj robi wrażenie, to w stolicy Czech (wówczas Czechosłowacji) starczyło do zaledwie dziesiątej lokaty. Jak wyglądały okoliczności pobicia rekordu Polski w biegu na 10000m dowiemy się w drugim odcinku naszego cyklu „Rekordy z brodą” tworzonego wspólnie z marką Remington.

Jerzy Kowol – rekord Polski na 10000m

Czas: 27:53.61
Data uzyskania: 29 sierpnia 1978
Lokalizacja: Praga (Mistrzostwa Europy)
Miejsce w biegu: 9
Dni od rekordu: 16 131 (na dzień pisania artykułu)

Z perspektywy historycznej ciężko uznać bieg na 10000 m za naszą narodową konkurencję. Złoty medal Janusza Kusocińskiego w amerykańskim Los Angeles (1932) i sztokholmski triumf Zdzisława Krzyszkowiaka podczas Mistrzostw Europy (1958), to de facto jedyne polskie sukcesy na arenie międzynarodowej. Biało-czerwoni „dychacze” w Europie tak naprawdę liczyli się do lat 60. XX wieku. Nie chodzi nawet o medale i rekordy, ale o realny kontakt z najlepszymi biegaczami na Starym Kontynencie, którzy z dekady na dekadę systematycznie zaczęli nam odjeżdżać. Dziś nawet nie próbujemy dotrzymać im kroku. Dość powiedzieć, że najlepsi obecnie Polacy od najlepszych Europejczyków w „nieczajonym” biegu dostaliby dubla. Ba, poza naprawdę ścisłą czołówką, mogłoby dojść do dwukrotnego dubla…

Ostatni raz relatywnie blisko europejskich tuzów najdłuższego dystansu na bieżni byliśmy w 1978 roku. Jerzy Kowol i Ryszard Kopijasz w tymże roku złamali nieosiągalną dla innych Biało-Czerwonych granicę 28 minut, po czym jako nacja z dwudziestoma pięcioma kołami „daliśmy sobie spokój”.  

Mistrzostwa Europy w Pradze były jednymi z najszybszych w historii. Trzeba zaznaczyć, że 29 sierpnia 1978 roku europejscy długodystansowcy pobiegli zaskakująco szybko. 27:30.99 Fina Martii Vaino nadal jest rekordem mistrzostw Starego Kontynentu, a 27:31.48 Włocha Venanzio Ortisa i 27:31.50 biegającego w barwach ZSRR Litwina Aleksandrasa Antipovasa mówi samo za siebie. O nadzwyczaj wysokim poziomie tamtego biegu świadczy fakt, że dziewiąty na mecie Norweg Knut Kvalheim uzyskał 27:41,26… Tenże wynik tylko raz w historii nie dałby złotego medalu europejskiego championatu! W 1982 roku Alberto Cova (mistrz olimpijski w biegu na 10000 m z Los Angeles 1984) zostając mistrzem Europy, pobiegł 27:41.03. Skądinąd wyniki praskiego wyścigu w żadnym wypadku nie odbiegały od najlepszych wtenczas na świecie. Henry Rono, gdy 11 czerwca 1978 roku bił rekord świata, pobiegł 27:22.4.

Wyniki Mistrzostwa Europy 1978 – bieg na 10000m

MiejsceCzasImię i nazwiskoKraj
1.27:30.99Martti VAINIOFIN
2.27:31.48Venanzio ORTISITA
3.27:31.50Aleksandras ANTIPOVASURS
4.27:32.65Brendan FOSTERGBR
5.27:36.27David BLACKGBR
6.27:36.64Gerard TEBROKENED
7.27:40.06Ilie FLOROIUROU
8.27:40.61Enn SELLIKURS
9.27:41.26Knut KVALHEIMNOR
10.27:53.61Jerzy KOWOLPOL
17.28:44.2Ryszard KOPIJASZPOL

Rekordowy bieg można zobaczyć na filmie.

Swoją drogą rezultat Jerzego Kowola z miasta położonego nad Wełtawą trudno uznać za zaskoczenie. Wszak trzynaście dni przed rekordową „dychą”, Polak 5000m w Zurychu pokonał w 13:26.70, a kilka tygodni wcześniej, tj. 29 czerwca 1978 roku jako pierwszy człowiek nad Wisłą 10000m przebiegł poniżej 28 minut (27:59,0). Rzeczony rezultat został ustanowiony w stolicy Finlandii, gdzie za plecami Polaka znalazł się m.in. Fin Martii Vaino, który dwa miesiące później biegał jak młody bóg. Tajemnicą poliszynela jest jednak, że Finowie już w latach 70-tych XX wieku wiedzieli, do czego służy transfuzja.

Największym konkurentem Jerzego Kowola na krajowym podwórku był wspomniany Ryszard Kopijasz, który w Sztokholmie 3 lipca 1976 roku 25 okrążeń na stadionie pokonał w 27:56.06.

Kowol i Kopijasz są jedynymi Polakami, którym udało się rozprawić z barierą 28 minut. Trzecią lokatę na krajowych listach all-time zajmuje Sławomir Majusiak (28:11,50 – 1990 rok).

Rozwój rekordu Polski na 10000 m po II Wojnie Światowej

Imię i nazwiskoCzasMiejsceData uzyskania
Stanisław Ożóg30:01.4Warszawa21.07.1954
Stanisław Ożóg29:51.8Warszawa02.08.1955
Stanisław Ożóg29:47.6Poznań24.09.1955
Jerzy Chromik29:23.0Łódź25.10.1955
Jerzy Chromik29:10.0Warszawa09.09.1956
Zdzisław Krzyszkowiak29:05.0Melbourne23.11.1956
Zdzisław Krzyszkowiak28:56.0Sztokholm19.08.1958
Zdzisław Krzyszkowiak28:52.4Rzym08.09.1960
Kazimierz Zimny28:46.0Stuttgart11.09.1965
Edward Łęgowski28:34.6Warszawa01.05.1971
Bronisław Malinowski28:30.4Celje04.07.1973
Henryk Nogala28:30.2Warszawa29.06.1974
Bronisław Malinowski28:25.2Augsburg13.07.1974
Jerzy Kowol28:22.4Mediolan08.06.1976
Jerzy Kowol28:14.8Chemnitz15.06.1977
Jerzy Kowol28:09.96Helsinki13.08.1977
Jerzy Kowol27:59.0Helsinki29.06.1978
Ryszard Kopijasz27:56.06Sztokholm03.07.1978
Jerzy Kowol27:53.61Praga29.08.1978

Jerzy Kowol mieszka dziś w Niemczech, czasami odwiedza Polskę. Na zdjęciu, rok 2012 podczas wizytowania trasy Maratonu Karkonoskiego. Życzymy zdrowia !

jerzy kowol

Od lewej: Robert Gudowski, Andrzej Puchacz, Wolfgang Münzel, Jerzy Kowol.

Jerzy Kowol

Data urodzenia: 15 lutego 1951
Miejsce urodzenia: Kolanowice k. Opola

Rekordy życiowe:

  • 1500m – 3:39.7 (1977)
  • 3000m – 7:46.96 (1976)
  • 5000m – 13:26.70 (1978)
  • 10000m – 27:53.61 (1978)
  • maraton – 2:14.48 (1983)

Przeczytaj również: Bronisław Malinowski – kolekcjoner rekordów.

Partnerem cyklu Rekordy z brodą jest marka Remington.

remington
rekordy z brodą
Michał Mieszko Podolak
Michał Mieszko Podolak

Z racji tradycji rodzinnych, skazany na sport entuzjasta intelektu Aleksandra Wata, odwagi Władysława Broniewskiego i twórczości Jacka Kaczmarskiego.