New Balance 1080v12
 
17 grudnia 2014 Redakcja Bieganie.pl Zdrowie

Syndrom „kolana biegacza”


Syndrom tak zwanego "kolana biegacza" to problem, który spędza sen z powiek kilkudziesięciu procent miłośników regularnego truchtania. Z czego on się bierze? Jak mu przeciwdziałać? Jak leczyć? Między innymi na te pytania odpowiada Magdalena Zakrzewska, fizjoterapeuta i ekspert FIMEDICA – Centrum Leczenia Schorzeń Kręgosłupa i Stawów Obwodowych.

DSC_0005.jpg

 

W ciągu ostatnich kilku lat bieganie stało się jednym z najbardziej popularnych sportów. Biegają zarówno młodzi, jak i dorośli czy nawet osoby starsze, a wszystko dlatego, że sport ten wymaga jedynie wyjścia z domu i odrobiny motywacji. Do rozpoczęcia amatorskich treningów nie jest potrzebny żaden specjalistyczny sprzęt ani instruktor, co znacznie zwiększa atrakcyjność tego sportu. Należy jednak pamiętać, że niezwykle istotne jest odpowiednie dobranie intensywności treningów oraz stopniowa progresja obciążeń dopasowana do możliwości biegającego.


Kolano biegacza
to jeden z najczęściej obserwowanych problemów występujących u biegaczy. Jest to zespół objawów dotyczących przeciążanego podczas biegów pasma biodrowo-piszczelowego. Samo pasmo nie jest osobną strukturą anatomiczną, ale raczej zgrubieniem powięzi szerokiej uda i rozciąga się między biodrem, a kolanem. W okolicy górnego przyczepu jego włókna mieszają się z mięśniem pośladkowym wielkim i średnim oraz naprężaczem powięzi szerokiej. Dolny przyczep znajduje się w okolicy bocznego kłykcia kości udowej i guzka Gerdy’ego na kości piszczelowej.  

Zespół pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS) to grupa objawów występująca najczęściej u osób aktywnych,  powstająca w wyniku kumulujących się przeciążeń w obrębie kończyn dolnych. Pacjenci głównie skarżą się na ból (na ogół w okolicy przednio-bocznej stawu), który nasila się podczas ruchu i badania palpacyjnego. Największe tarcie pasma występuje przy stawie kolanowym zgiętym do 30 stopni, stąd największe natężenie bólu obserwuje się podczas zbiegania w dół po pochyłej powierzchni. Do czynników sprzyjających powstaniu zmian tego typu zalicza się: bieganie po nierównej powierzchni, pod, słabą stabilizację mięśniową okolicy bioder (głównie mięsień pośladkowy średni), anatomiczne nieprawidłowości w budowie pasma biodrowo- piszczelowego, szpotawość kolan oraz różnicę w długości kończyn dolnych.

W procesie diagnostyki najbardziej przydatne okazuje się badanie palpacyjne, testy kliniczne (m.in. Obera, Thomasa), ocena zakresu ruchomości oraz próba prowokacji bólu (kompresja pasma do okolicy nadkłykcia bocznego kości udowej podczas zgięcia stawu kolanowego do kąta 30̊).

Po postawieniu diagnozy warto zwrócić uwagę na bezpośrednią przyczynę powstania dolegliwości – mogą to być zbyt duże obciążenia, błędy treningowe, nieprawidłowa biomechanika biegu lub osłabienie mięśni. Bardzo często biegacze nie przygotowują się odpowiednio do treningów – brak rozgrzewki, rozciągania po biegu, nieprawidłowo dobrane obuwie oraz brak ćwiczeń ogólnorozwojowych mogą negatywnie wpływać zarówno na stawy kolanowe jak i biodrowe. 

Leczenie kolana biegacza na ogół opiera się na działaniach przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli przyczyną jest nieprawidłowy sposób trenowania należy dokonać modyfikacji warunków treningowych (powierzchnia, buty, intensywność, częstotliwość, czas trwania i sposób treningu). Jeżeli źródłem problemu jest zmniejszona elastyczność mięśni, do terapii powinny zostać włączone odpowiednie elementy rozciągania (zginaczy i prostowników biodra, oraz samego ITB). Przyczyną powstania zespołu kolana biegacza może być również słabość mięśni odwodzicieli biodra, co powoduje opadanie miednicy podczas fazy obciążenia nogi w trakcie biegu – wtedy trening podstawowy należy uzupełnić o zwiększanie siły mięśniowej kończyn dolnych oraz poprawę kontroli nerwowo-mięśniowej. Niekiedy bezpośrednią przyczyną zwiększonego napięcia w obrębie pasma biodrowo-piszczelowego jest nieprawidłowe ustawienie stopy, co można skorygować indywidualnie dobraną wkładką ortopedyczną przeznaczoną do biegania. Działanie przeciwzapalne uzyskuje się głównie poprzez stosowanie zabiegów z zakresu fizykoterapii, takich jak elektroterapia, krioterapia czy ultradźwięki. Bardzo skuteczna okazuje się też terapia falą uderzeniową stosowana głównie w celu rozluźnienia pasma. Nie można zapominać także o potrzebie zwiększenia stabilizacji okolic stawu biodrowego i kolanowego poprzez zwiększanie siły i wytrzymałości mięśni, a także o zapewnieniu ich odpowiedniej elastyczności wprowadzając do terapii stretching

Terminem kolano biegacza niekiedy określa się także zmiany w stawie rzepkowo-udowym i szeroko pojęty ból przedniego przedziału stawu kolanowego często wywoływany przez podrażnienie błony maziowej. 

***

Autorem tekstu jest ekspert FIMEDICA – Centrum Leczenia Schorzeń Kręgosłupa i Stawów Obwodowych – Magdalena Zakrzewska.

FIMEDICA – Centrum Leczenia Schorzeń Kręgosłupa i Stawów Obwodowych
ul. Nowogrodzka 51
00-695 Warszawa
tel. 606 392 918
biuro@fimedica.pl
www.fimedica.pl

pl.jpg