NB 1080v12
 
2 czerwca 2010 Redakcja Bieganie.pl Sport

Jesse Owens – człowiek legenda


jessy9

James Cleveland Owens legenda sprintu, pierwszy sportowiec, który na jednej olimpiadzie wywalczył cztery złote medale. Człowiek który swoim zacięciem i charyzmą udowodnił światu, że ludzie z nizin społecznych potrafią wybić się z dna i dokonać wielkich rzeczy. W ciągu tygodnia wdeptał w stadion kult panowania i wyższości rasy ”aryjskiej”, który tak mocno był w tym czasie propagowany przez Hitlera. Osoba która stała się symbolem nie tylko olimpizmu, ale także walki z ignorancją i barbarzyństwem.

Jesse Owens był synem dzierżawcy i wnukiem niewolnika, urodził się w Alabamie 12 września 1913 roku. Rodzice  Henry i Emma Owens nadali mu imiona James Cleveland. Gdy miał 9 lat rodzina Owensów przeniosła się do Clevland w Ohio. Właśnie tam został odkryty jego wielki talent. Także tam powstał jego przydomek Jesse (używany później jako imię). James Clevland w skrócie to J.C., kiedy podawał imię podczas zapisów do szkoły nauczycielka zrozumiała i zapisała Jesse, tak już zostało.

jessy2

Jego obiecująca kariera lekkoatletyczna  rozpoczęła się 1928 roku w Clevland, kiedy jako 15 latek ustanowił nowy rekord szkoły w skoku wzwyż i w skoku w dal. W szkole średniej wygrywał wszystkie możliwe konkurencje rozgrywane na bieżni. Trzy lata z rzędu zwyciężał w mistrzostwach stanu Ohio. Podczas ostatniego roku nauki jego talent ujawnił się światu, kiedy to na mistrzostwach kraju szkół średnich ustanowił dwa rekordy świata w biegu na 100 jardów (91,44 m) wynikiem 9,4 sekundy oraz 220 jardów z czasem 20,7 sekundy. Tydzień wcześniej poprawił rekord świata w skoku w dal rezultatem 7,60 cm. Jego wspaniała kariera sportowa w szkole średniej otworzyła mu drogę do wielu amerykańskich Collegów, dostał mnóstwo ofert od Uniwersytetów, które chciały mieć tak uzdolnionego sportowca w swoich szeregach. Owens ostatecznie zdecydował się na Uniwersytet stanowy w Ohio. Niestety w tym okresie uczelnia nie mogła zagwarantować stypendium dla młodego lekkoatlety. Dlatego Owens musiał zarobić na kontynuowanie swojej kariery i utrzymanie swojej rodziny (w między czasie Jesse poślubił kobietę swojego życia Ruth). Próbował wielu zawodów, chwytał się wielu prac, przez pewien okres był windziarzem, kelnerem, pracował jako pomoc w bibliotece, obsługiwał dystrybutory na stacji benzynowej, czasami chodził z jednej pracy do drugiej. Wszystko to pomiędzy ciężkimi treningami i startami w zawodach międzyuczelnianych.

jessy3

Jesse dał zapowiedz swoich możliwości i aspiracji olimpijskich, podczas Dziesiątych Wielkich Mistrzostw w Ann Arbor, Michigan 25 maja 1935 roku, gdzie ustanowił trzy rekordy świata i wyrównał czwarty w niespełna 45 min. Prawda jest taka że Owens miał w ogóle nie startować w tych zawodach z powodu kontuzji pleców, której nabawił się po upadku ze schodów. Jego chęć sprawdzenia samego siebie wywołał u niego tak wielką chęć rywalizacji, że prosił, wręcz błagał trenera, aby pozwolił mu wystartować. W końcu Larry Snyder uległ i pozwolił mu wystartować na 100 jardów, w ten sposób mieli sprawdzić czy z jego plecami jest wszystko w porządku. Jesse w tym biegu wyrównał swój własny rekord świata 9,4 sekundy. Po tym rezultacie trener zezwolił mu wziąć udział w trzech innych konkurencjach, w których również poprawił rekordy świata. 

Ten wielki sukces podczas Mistrzostw dał mu przepustkę na Olimpiadę w Berlinie. Igrzyska w nazistowskich Niemczech miały za zadanie wspomóc Hitlerowską wizję dominacji rasy „aryjskiej” nad resztą ludzkości. Jesse Owens jak później się okazało był osobą, która w przepiękny sposób pokrzyżowała plany Fuhrera i pokazała dominację sportu nad potyczkami politycznymi.

 

jessy4

3 sierpnia 1936 roku, przy obecności ponad 100 tysięcy widzów i kanclerza Adolfa Hitlera, czarnoskóry Jesse Owens stanął w pierwszym swoim finale Olimpijskim na 100 metrów. Emocje na stadionie sięgały zenitu. Razem z nim na starcie było dwóch  jego największych rywali, jego rodak Ralph Metcalfe i Niemiec Ericha Borchmeyer. Zwyciężył Owens wyrównując rekord świata 10,3 sekundy, ostatecznie nie uznany ponieważ uzyskany przy zbyt dużym sprzyjającym wietrze (były to pierwsze zawody w których dokonywano pomiaru siły wiatru). Hitler nie mógł znieść tej porażki i szybko uciekł ze stadionu, by nie musieć gratulować zwycięzcy, wcześnie przed Igrzyskami obiecał uścisnąć dłoń każdemu złotemu medaliście.

Kolejnego dnia czekała na Owensa jeszcze cięższa przeprawa musiał w tym samym czasie przebrnąć przez eliminacje biegu na 200 metrów oraz eliminacje i półfinał skoku w dal. Kwalifikacja w biegu poszła gładko, ale w tym samym czasie rozpoczął się konkurs skoku. Owens dotarł na skocznie i bez przygotowania musiał stanąć na rozbiegu, ponieważ nadeszła jego kolej. Stadion wrzał, Jesse oddał bardzo daleki skok, niestety przekroczył belkę. Dopiero w trzeciej próbie uzyskuje wynik powyżej 7,50 m, który dał mu awans do kolejnej rundy. W konkursie finałowym Owens pokazał prawdziwą klasę poprawiając w ostatnim skoku rekord świata wynikiem 8,06 m. Kolejnego dnia Jesse Owens wygrywa finał biegu na 200 m (20,7 sekundy). Pełnią szczęścia był bieg sztafetowy, gdzie razem z kolegami z zespołu nowym rekordem świata 39,8 sekundy, zdobył swój czwarty złoty medal. Owens wrócił z Berlina nie tylko z czterema złotymi medalami, ale także ze świadomością zwycięstwa sportu nad wyimaginowaną koncepcją „rasy panów” Adolfa Hitlera.

 

jessy10

Ten niezwykły wyczyn Jessego Owensa wyrównany został za sprawą kolejnego Amerykanina Carla Lewis’a dopiero w 1984 roku podczas igrzysk w Los Angeles. Pomimo że w historii Igrzysk takie osiągnięcia miały miejsce wielokrotnie to Jesse Owens został najlepiej zapamiętany i zapisał się w historii jako pierwszy, który tego dokonał.

Jesse pokazał w Berlinie, że marzenia mogą się spełniać oraz dał nadzieje milionom ludzi, że ciężka praca, dążenie do celu, pozwalają na dokonywanie rzeczy niesamowitych. Jego sukces pomógł odzyskać wiarę w lepsze jutro młodym osobom pochodzącym z biednych nie tylko amerykańskich środowisk.

Po olimpiadzie Owens zakończył sportową karierę. Wrócił do zwykłego codziennego życia, pracując i utrzymując rodzinę. W jego myślach cały czas tkwiła chęć pomagania ludziom w szczególności młodym i utalentowanym. Pierwszym krokiem ku temu była funkcja kierownika placu zabaw w Clevland, gdzie miał styczność z młodzieżą i jej problemami. W pełni poświęcił się udzielaniu pomocy po przeprowadzce do Chicago, gdzie został dyrektorem młodzieżowego klubu zajmującego się problemami dzieci z niższych warstw społecznych.

 

jessy6

W1950 roku przyjął od Departamentu Stanu i Prezydenta stanowisko specjalisty do spraw sportu młodzieżowego stanu Illinois. W 1955 roku nazwany został Ambasadorem Sportu Ameryki, przez dwa miesiące podróżował po świecie i spotykał się z przywódcami takich krajów jak  Indie, Singapur, Malezja i Filipiny. A przede wszystkim spotykał się z dziećmi z niższych klas społecznych propagując sport jako drogę do sukcesu. W 1956 roku został osobistym przedstawicielem prezydenta Eisenhover’a  do Igrzysk Olimpijskich w Australii.

Owens stale podróżował, odbywał wiele spotkań z grupami młodzieży, z organizacjami kościelnymi, zawodowymi, jeździł i odbywał spotkania w szkołach średnich, collegach  propagując sport szczególnie wśród czarnej części społeczeństwa. Wspierał swoim wizerunkiem wiele amerykańskich korporacji takich jak Atlantic Richield (rafinerie), markę Ford (samochody), a także Komitet Olimpijski Stanów Zjednoczonych.

Jesse Owens otrzymał wiele nagród i wyróżnień z całego świata. Przykładem jego międzynarodowej popularności jest nazwanie  przez rząd Wybrzeża Kości Słoniowej ulicy przy której znajdowała się ambasada amerykańska jego imieniem i nazwiskiem. Podobnie nazwana została ulica prowadząca do stadion olimpijskiego w Berlinie.

jessy8

W 1976 roku Owens otrzymał od prezydenta Geralda Forda najwyższe odznaczenie państwowe  Medal Wolności. Trzy lata później w lutym 1979 Jesse powrócił do Białego Domu, aby z rąk kolejnego prezydenta Jima Carter odebrać nagrodę „Living Legend Award” (Żywej Legendy). W 1990 roku prezydent Bush uhonorował nieżyjącego już Jessego Owensa medalem Kongresu, który odebrała jego żona Ruth.

Jesse Owens zmarł na raka płuc 31 marca 1980 roku w Tucson, Arizona. Prezydent Carter wspaniale podsumował jego dokonania wypowiedzią: „ żaden sportowiec lepiej nie przedstawił ludzkiej walki z tyranią, ubóstwem i rasową dogmatycznością. Jego osobisty triumf na arenie światowej był poświęcony pomaganiu innym. Jego praca na rzecz młodych sportowców, walki o wolność i sprawiedliwość jest spadkiem dla całego narodu amerykańskiego”.

Duch Jessego Owensa żyje do dziś za sprawą jego trzech córek Glorii, Marlen i Beverly. Założyły one  Fundacje, która kontynuuje dzieło Jessego, pomagając młodym ludziom w rozwijaniu ich talentów, poszerzaniu horyzontów, dając im szansę na rozwój i stanie się lepszymi ludźmi.

 

Wyniki Jessego Owensa podczas XI Olimpiady w Berlinie:

 

100 metrów
 Pierwsza runda  10,3  WR
 Ćwierćfinał  10,2  WR nie uznany
 Półfinał  10,4  
 Finał  10,3  =WR nie uznany

 

200 metrów
 Pierwsza runda  21,1  
 Ćwierćfinał  21,1  
 Półfinał  21,3  
 Fnał  20,7  WR

 

 

4×100 metrów
 Pierwsza runda  40,0  =WR
 Finał  39,8  WR

 

 

Skok w dal
 Finał
 próba pierwsza  7,74  
 próba druga  7,87  
 próba trzecia  7,75  
 próba czwarta  x  
 próba piąta  7,94  
 próba szósta  8,06 WR

 Źródło zdjęć: www.library.osu.edu

FORUM DYSKUSYJNE

Redakcja Bieganie.pl