Sprawdź: Bezpłatne plany treningowe
Kilka dni temu norweski triathlonista Kristian Blummenfelt pokazał na Instagramie ekran monitora z wynikami testu wydolnościowego na bieżni ruchomej i rowerze. Pomiar wskazywał na rekordową wartość VO2max, wynoszącą 101,1 ml/kg/min. Takiej wartości nie osiągnął wcześniej żaden człowiek w historii, więc jest to nieoficjalny „rekord świata” tego wskaźnika. Jest to niewiarygodnie wysoka wartość, jednak wielu naukowców podważa wiarygodność pomiarów Norwega.
Kristian Blummenfelt to bardzo utytułowany triathlonista. Jako dziecko startował w lekkiej atletyce, a w wieku 17 lat reprezentował Norwegię na mistrzostwach Europy w biegach przełajowych w Velenje na Słowenii. Później skupił się na triathlonie – jest mistrzem olimpijskim z Tokio 2020, a w Paryżu 2024 zajął 12. miejsce indywidualnie i 11. w sztafecie (wcześniej, w 2016 r. w Rio de Janeiro był 13.) Z powodzeniem startuje też na długich dystansach. Wygrał na Mistrzostwach Świata w Triathlonie, Mistrzostwach Świata Ironman i ustanowił nowy rekord Ironmana z czasem 7:21:12. Ogółem ma 3 medale mistrzostw świata Ironman i 2 Ironman 70,3, wygrywał też World Triathlon Series w 2021 r. Blummenfelt został też pierwszym człowiekiem, który ukończył triathlon na dystansie Ironman w czasie poniżej siedmiu godzin (6:44:25), a maraton na koniec przebiegł w 2:30:50. Stało się to podczas nieoficjalnych zawodów Fundacja Pho3nix Sub-7 Sub-8 na torze wyścigowym Lausitzring w Niemczech. Wyniki nie zostały oficjalnie uznane, bo podobnie jak w próbie Breaking2 uczestnicy mogli korzytsać z dużej liczby pacemakerów. Jakiś czas temu Blummenfelt zapowiedział, że po igrzyskach w Paryżu planuje skupić się na kolarstwie. Zapowiadał, że jest w stanie wygrać Tour de France w 2028 r., ale niedawno zmienił zdanie i to wyniki w triathlonie są jego priorytetem. Teraz jest na oczach całego świata jako rekordzista w VO2max.
Pomiar wskaźnika VO2max, czyli „maksymalnego poboru tlenu” pozwala nam sprawdzić, ile tlenu możemy wdychać, dostarczać do mięśni i wykorzystywać do uzyskiwania energii. Inaczej mówiąc VO2max jest miarą tego, jak szybko twoje płuca, serce i mięśnie mogą przetwarzać tlen. Jego pomiar to najpopularniejszy test z zakresu fizjologii i złoty standard pomiaru wydolności tlenowej. Może być mierzony w wartościach bezwzględnych, ale zwykle wyniki podajemy na kilogram masy ciała (ml/kg/min). Najwyższe odnotowane wartości wynoszą zazwyczaj około 90 ml/kg/min u mężczyzn i 80 ml/kg/min u kobiet, przy czym kobiety osiągają te wartości z powodu niższego poziomu hemoglobiny i wyższej zawartości tkanki tłuszczowej. Po raz pierwszy test VO2max został opisany przez A.V. Hilla w 1923 roku. Już w latach 30. XX najwyższym zmierzonym wynikiem było 81,4 Don Lasha.
Nieoficjalny rekord VO2max (96 ml/kg/min) jeszcze w latach 90. XX wieku należał do innego norweskiego sportowca – narciarza biegowego Bjørna Dæhlie, dwunastokrotnego medalisty olimpijskiego. W jego przypadku sprzęt do badań mógł być źle skalibrowany i pokazał wartości o ok. 5 wyższe niż w rzeczywistości. Najwyższe wartości spośród biegaczy należą do Kiliana Jorneta (89,5) czy Johna Ngugi z Kenii (85), mistrza olimpijskiego z Seulu 1988 na 5000 m, zdobywcy 10. medali MŚ w przełajach z życiówkami 13:11,14 na 5000 m i 27:11,14 na 10000 m. U kobiet najwyższym punktem odniesienia jest wynik Amerykanki Joan Benoit – 78,6 ml/kg/min, mistrzyni olimpijskiej z Los Angeles 1984 z rekordem życiowym 2:21:21 z Chicago w 1985 r.
Najświeższy „rekord” dzierżył norweski kolarz Oskar Svendsen. Podczas badań w laboratorium w Lillehammer w 2012 r. aparatura zmierzyła jego VO2max na poziomie 96,7 ml/kg/min! Norweg kilka tygodni później wygrał jazdę na czas juniorów na mistrzostwach świata w kolarstwie, ale później nie miał żadnych większych sukcesów. Zakończył profesjonalną karierę w wieku 20 lat. Svendsen już w wieku 15 lat miał pomiar VO2max na poziomie 74,6 ml/kg/min, a po pół roku treningu badanie dało wynik 83,4. W następnym roku osiągnął 86,8, a rok później zanotował swoje rekordowe 96,7. Po 15 miesiącach przerwy od wyczynowego treningu zanotował 77,0, więc jego wartości VO2max zawsze były bardzo wysokie.
Wielu naukowców opublikowało swoje opinie na temat wyników Blummenfelt, w tym Jeroen Swart, profesor medycyny sportowej na Uniwersytecie Kapsztadzkim i dyrektor ds. fizjologii w zespole UAE Emirates-XRG. Na portalu X zasugerował, żeby ktoś „pojechał do Norwegii i nauczył fizjologów, jak kalibrować sprzęt”.
Swart dodał, że jego zdaniem wątpliwe dane dotyczące VO2 pojawiają się co kilka lat, z zupełnie nierealistycznymi wartościami i sensacyjnymi historiami o nadludzkich sportowcach wytrzymałościowych – coś, co, jak twierdził, „dzieje się tylko w Norwegii”, nazywając całą sprawę dziwaczną.
Publicznie zaprosił również Blummenfelta do jednego z sieci jego laboratoriów na badania wydolnościowe. Dodał nawet, że byłby gotów zrobić to bezpłatnie, dla „dobra publicznego”.
Paging @kristianblu please come and visit one of our @science2sport labs and we will test you accurately. We will even do it for free as a public service. https://t.co/13MlTBcrvn
— Jeroen Swart (@JeroenSwart) January 31, 2026
Dr Eric Harbour komentował za to na portalu LinkedIn, że „w odcinku nr 331 Petera Attii, trener Blummenfelta – Olav Aleksander Bu, przyznał, że wykonywali krótki bezdech osiągając VO2max, aby uzyskać wyższą wartość. Być może stosowali różne techniki, by osiągnąć wyniki lepsze niż standardowo.
Wskaźnik RER (Respiratory Exchange Ratio) to współczynnik wymiany oddechowej, czyli stosunek wydychanego dwutlenku węgla do ilości spożywanego tlenu. Ekran podczas badań Blummenfelta pokazał wartość RER wynoszącą 0,93. Po przeprowadzeniu prostych obliczeń, współczynnik ten pokazuje, ile węglowodanów spalamy w stosunku do tłuszczu. Dzięki niemu możemy też potwierdzić, że faktycznie pułap tlenowy (VO2max) osiągnął swoje maksimum. Jeśli przerwiemy test zbyt szybko, wyniki mogą nie pokazywać całego obrazu wydolnościowego. Jednym z kryteriów, które czasami się stosuje, jest poziom RER, który musi przekraczać od 1,00 do nawet 1,15.
Alex Hutchinson tłumaczy to następująco: – Dzieje się tak, ponieważ ćwiczenia o wysokiej intensywności rozpoczynają produkcję mleczanu, co uruchamia kaskadę reakcji, które wytwarzają dodatkową ilość dwutlenku węgla. Próg RER nie jest idealny, ponieważ maksymalne wartości RER mogą się różnić. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli RER jest poniżej 1,00, zakłada się, że rezygnujesz wcześnie, a twoja rzeczywista wartość VO2 max jest wyższa. To właśnie sprawia, że pomiar Blummenfelta jest tak dziwny: jest bardzo wysoki, ale pozornie powinien być jeszcze wyższy. Mimo to fizjologia człowieka jest złożona, a mistrzowie sportu, tacy jak Blummenfelt, są z definicji jedyni w swoim rodzaju. Nie mamy pojęcia, jaki protokół treningowy stosowali ani czy inne czynniki, takie jak manipulacje dietą, mogły wpływać na wyniki.
Część norweskich naukowców podważało „rekord” Bjørna Dæhliego, a celem przekazania takich informacji było to, by zniechęcić przeciwników. Działania Blummenfelta i jego zespołu mogły mieć podobne intencje, a dopiero weryfikacja w naukowym laboratorium może to potwierdzić lub zdementować.
Blummenfelt kończy 32 lata w przyszłym miesiącu i nadal aktywnie ściga się i trenuje na najwyższym poziomie sportowym. W tym samym tygodniu, w którym robił test Blummenfelt zaliczył ponad 25 godzin i 300 kilometrów treningu na Stravie, w tym długie przejażdżki po górach, codzienne dwa lub trzy treningi, wiele długich biegów i blisko 26 kilometrów pływania. To nie był test poza sezonem, co świadczy o wielkim potencjale. Stało się to w pełnym obciążeniu treningowym na poziomie Ironmana. Pojawia się pytanie, co by było, gdyby odpoczął?
(Źródła: zdjęcie główne: Glen Murray/Red Bull Content Pool. Alex Hutchinson. The VO2max Record That (Probably) Wasn’t. sweatscience.substack.com)
