18 listopada 2015 Redakcja Bieganie.pl Sprzęt

ABC dla początkujących: Jak dobrać buty sportowe – Rozmowa z Ewą Witek Piotrowską


compeed 150Buty sportowe mają swoje przeznaczenie: w butach do koszykówki będzie sie biegało niewygodnie, w butach biegowych grało w tenisa niestabilnie a buty tenisowe będą za mało przyczepne do piłki nożnej. Technologie obuwnicze są w tej chwili bardzo rozwinięte. Firmy prześcigają się w wymyślaniu nowych rozwiązań. Zarazem jednak korzystają ze zdobyczy nauki, zwłaszcza biomechaniki, w tworzeniu butów najbardziej funkcjonalnych do uprawiania różnych dyscyplin sportowych.

Dzisiaj Ewa Witek Piotrowska opowie nam jak dobrać buty by w pełni cieszyć się wybraną aktywnością.

COMPEED ®: Pani Ewo jak dobrać prawidłowo buty sportowe?
Ewa Witek-Piotrowska: Najważniejsze, żeby ustalić do jakiego sportu będziemy ich używać.

COMPEED®: Zacznijmy od fitnessu.
Buty do fitnessu nie muszą mieć dużej amortyzacji – podłoga w salach fitness najczęściej już ją posiada. Ważne, żeby miały miękką podeszwę, aby stopa mogła w nich dobrze pracować. Na zajęciach tanecznych można stosować buty z dzieloną podeszwą, tak, żeby łatwo stanąć na palcach. Warto zwrócić uwagę na to, żeby miały systemy wentylacyjne. W zamkniętych pomieszczeniach stopy bardziej się pocą. Powinny być dopasowane.

COMPEED®: A czy możemy również w nich biegać?
Ewa Witek-Piotrowska: Nie. W takich butach nie biegamy, ćwiczymy na sali. Ale za to możemy je wykorzystać do zajęć na siłowni. Na siłownię możemy chodzić w tych samych butach co na fitness. Jeśli jednak dużo biegamy na bieżni mechanicznej, używajmy butów biegowych. Bieżnia mechaniczna posiada amortyzację, więc i tu nie jest to najistotniejsze w doborze obuwia.

COMPEED®: W jakich butach powinniśmy rozpocząć przygodę z bieganiem?
Ewa Witek-Piotrowska: Na rynku w tej chwili jest ogromny ich wybór. Jeśli jesteś początkującym biegaczem o wadze prawidłowej, nie musisz stosować butów z dużą amortyzacją. Nie muszą być to buty z najwyższej półki. Biegacz zaawansowany będzie używał innego obuwia do treningów (z troszkę większą amortyzacją, cięższe), a innego na zawody szczególnie na krótszym dystansie. Najczęściej buty startowe są lekkie, czyli „odchudzone” z systemów amortyzacyjnych, mają też sztywniejszą podeszwę. Dynamiczny zawodnik szybciej przetacza stopę przez podłoże, często biega na śródstopiu, więc podeszwa może być zdecydowanie twardsza.

COMPEED®: A jakie buty dla fanów biegania po parku?
Ewa Witek-Piotrowska: Jeśli biegasz po lesie, po miękkim terenie, po polach, używaj obuwia trailowego. Podeszwa ma wtedy bardziej agresywny bieżnik, ale też mniejszą amortyzację. Takie obuwie jest bardziej stabilne, aby stopa nie „uciekała” podczas biegania po nierównym podłożu.

COMPEED®: Czy obuwie trailowe nadaje się również do górskich przebieżek?
Ewa Witek-Piotrowska: Jak najbardziej do biegania po górach także możemy używać butów trailowych. Do wyboru są buty z nieprzemakalną cholewką albo siateczką. Zdecydowanie polecam te z siateczką, ponieważ jeśli nawet pada deszcz albo wejdziemy w wodę, to wylewa się ona przez system otworów. W cholewce z nieprzepuszczalnej nie jest to możliwe i przy dłuższym biegu stopa po prostu maceruje się od wody, zaczyna się ślizgać, dochodzi do otarć .

COMPEED®: Pozostały nam jeszcze nawierzchnie: asfalt , bieżnia i oczywiście bieganie zimą.
Ewa Witek-Piotrowska: Jeśli biegasz po asfalcie, obuwie powinno mieć nieco większą amortyzację. Podeszwa może być bardziej gładka. Bieganie zimą – zdecydowanie buty z agresywnym bieżnikiem, z grubszą cholewką, która będzie chroniła przed mrozem. Jeśli biegasz w terenie zimą, warto zaopatrzyć się w buty z kolcami. Bieganie po bieżni lekkoatletycznej – buty lżejsze, z cieńszą podeszwą, pozwalające na ćwiczenie techniki biegowej, zwłaszcza na bieganie na śródstopiu.

COMPEED®: Czyli to trochę tak, jak w powiedzeniu: pokaż mi swoje buty, a powiem Ci jaką dyscyplinę preferujesz?
Ewa Witek-Piotrowska: Nie inaczej. Podam przykłady. Buty do tenisa – muszą być specjalistyczne, z dobrą przyczepnością do podłoża. Z kolei buty do siatkówki i koszykówki posiadają wyższą cholewkę i dobrą przyczepność do podłoża.

COMPEED®: Wracając do obuwia biegowego po wstępnej literaturze trafiam na sformułowania: stopa neutralna, stopa z nad proporcją. Co to oznacza?
Ewa Witek-Piotrowska: Na rynku mamy obuwie dla osób z pronacją, supinacją czy neutralne. Co to oznacza? Stopa neutralna, czyli prawidłowa. Patrząc z tyły na ścięgno Achillesa i piętę, stanowią one prawie prostą linię pionową. Stopa z nad pronacją – linia kieruje się do środka. Wewnętrzna cześć pięty jest bardziej obciążona. Stopa z supinacją – linie kieruje się na zewnątrz. Zewnętrzna cześć pięty jest bardziej obciążona.

COMPEED®: Sklepy oferują nam często specjalistyczny dobór obuwia , często nawet z videoanalizą.
Ewa Witek-Piotrowska: Niestety, jeśli robią to niezbyt wprawni sprzedawcy nie kończy się to odpowiednim doborem. Poza tym analiza taka nie obejmuje oglądania całej kończyny, a tylko stopy. Czasami jest to bardzo istotne. Jeśli ktoś ma stopy z nad pronacją a kolana ustawione w szpotawości czyli na zewnątrz, to jak ustalić co jest odpowiednie? Tego już nie będzie wiedział sprzedawca.
Buty dla stóp neutralnych i dla supinujących są takie same. Buty dla nadpronatorów posiadają w rzeczywistości tylko grubszą piankę pod przyśrodkową częścią stopy, czyli pod łukiem podłużnym. Tak naprawdę nie koryguje to żadnej wady. Korekcja mogłaby w tym wypadku polegać na podparciu od wewnętrznej strony pięty, a nie łuku. Tego jednak nie posiada but. Wzmocniona pianka powoduje tylko ograniczenie „zniszczeń” buta po przyśrodkowej stronie buta, u osób z płaskostopiem i obniżeniem łuku.

COMPEED®: Jak najlepiej więc wybrać obuwie do swojego rodzaju stopy?
Ewa Witek-Piotrowska: Ja zdecydowanie polecam biegaczom obuwie neutralne. Dzięki temu mamy pewność, że nie zrobimy sobie krzywdy a i tak wiemy, że but niczego nie koryguje. Trzeba też wiedzieć, że rzadko kiedy jesteśmy symetryczni. Najczęściej jedna stopa różni się od drugiej, często też znacząco. Wielu moich pacjentów ma jedną nogą ustawioną w supinacji a drugą w nadpronacji. Jeśli widzimy, ze nasza stopa ucieka nienaturalnie w którąś stronę, to należy udać się do specjalisty, który wytwarza wkładki ortopedyczne. Wkładka taka musi być dobierana indywidualnie do stopy i musi być elastyczna. W twardej wkładce nie da się biegać. Stopa musi mieć możliwość swobodnego przetaczania.

compeed.jpgCOMPEED®: Co z osobami o normalnej wadze?
Ewa Witek-Piotrowska: Osoby o normalnej lub niskiej wadze nie powinny stosować obuwia z duża amortyzacją. To właśnie ono może być przyczyną kontuzji Achillesa czy rozcięgna. Duże systemy amortyzacyjne, poduszki gazowe, specjalistyczne pianki, powodują, że biegacz czuje się jakby cały czas biegał po miękkim materacu. Musi wtedy wykorzystać zdecydowanie więcej energii do ruchu.

COMPEED®: Kiedy rozpoczynamy bieganie często nasza waga jest wyższa, a nawet duża. Jakie buty dla amatorów z większą wagą?
Ewa Witek-Piotrowska: Osoby z dużą nadwagą powinny używać obuwia amortyzowanego w celu ochrony stawów. Można wybrać jeszcze buty z dużym dropem, czyli dużą różnicą w wysokości pomiędzy piętą a śródstopiem. Można z małym dropem – prawie płaskie. Ja jestm zwolnieniem małego dropu. Dzięki temu możemy biegać także ze śródstopia. Duży drop to troszkę jak bieganie na koturnie. Wtedy zawsze pięta musi pierwsza dotknąć do podłoża.
Kilka lat temu zalała nas nowa moda na obuwie minimalistyczne, czyli obuwie całkowicie płaskie, pozbawione amortyzacji. Po kilku latach okazało się, że spowodowało to falę złamań zmęczeniowych. Takie obuwie może być stosowane w treningu uzupełniającym np. raz w tygodniu w celu poprawy techniki biegowej. Oczywiście są osoby z nienaganą biomechaniką kończyn, z dobrą techniką i całkowicie zdrowe, które cały czas używają takiego obuwie i nie mają kontuzji. To jednak nie jest duża grupa biegaczy.

COMPEED®: Ostatnio bardzo modne stały się buty typu five Fingers.
Ewa Witek-Piotrowska: To właśnie odmiana butów minimalistycznych, z tą różnicą, że wyglądają jak pięciopalczaste krótkie skarpetki. To między innymi one powodowały kontuzje. Jeśli chcecie ćwiczyć technikę biegową, to lepiej nawet robić sobie trening boso na trawie, w miejscu gdzie wiemy, ze nie ma żadnych szkieł.

COMPEED®: Istnieje obuwie sportowe, które miałoby „poprawiać” pośladki, modelować nogi, ćwiczyć równowagę?
Ewa Witek-Piotrowska: Niestety w większości to chwyty marketingowe. Myślę, ze osoby racjonalnie myślące zdają sobie sprawę, że takie obuwie sportowe nie może zmienić naszej sylwetki. Lepiej do swoich treningów włączyć elementy ćwiczeń na pośladki, stabilizację czy siłę mięśniową. Wtedy możemy spodziewać się efektów.

COMPEED®: Pani Ewo na koniec trzy najważniejsze zasady w doborze butów do biegana.
Ewa Witek-Piotrowska: Buty do biegania muszą być przed wszystkim wygodne. Powinny być o około jeden numer większe niż normalne obuwie do chodzenia. Podczas biegania stopa najczęściej troszkę puchnie, do tego palce dotykają do przodu cholewki. Przy butach ”akurat” często dochodzi do uderzania płytki paznokciowej i tworzenia się „paznokcia” maratończyka – czyli czarnego paznokcia, który schodzi.

COMPEED®: Dziękujemy.

ewawitekEwa Witek-Piotrowska
Ekspertka marki COMPEED®. Fizjoterapeutka z 10 letnim doświadczeniem, mgr biologii o specjalizacji antropologia. Występowała na licznych kongresach traumatologicznych, medycyny sportowej i rehabilitacji w kraju i za granicą..

Redakcja Bieganie.pl