Sprawdź: Bezpłatne plany treningowe
Stadion Aleksandra w Birmingham w nieodległej przeszłości był miejscem krwawych wydarzeń z udziałem zawodniczki biegów ulicznych i górskich – Lauren Jeski i działacza Brytyjskiego Związku Lekkiej Atletyki – Ralpha Knibbsa, dźgniętego przez nią wielokrotnie nożem na arenie tegorocznych mistrzostw Europy. Poszkodowani zostali także dwaj pracownicy federacji, którzy ruszyli z pomocą Knibbsowi.
Birmigham zostało rozsławione w ostatnich latach przez serial Netflixa „Peaky Blinders”, przez co kojarzone jest z idealnie skrojonymi garniturami, lejącą się strumieniami whisky i żyletkami ukrytymi w kaszkietach. Przemysłowe miasto jest ukazane w serialu jako miejsce porachunków mafijnych rodziny Shelby, jednak miejsce to kryje w swojej historii nie tylko fikcyjne wydarzenia autorstwa scenarzysty Stevena Knighta. Sam serial kojarzony z piosenką „Red Right Hand” Nicka Cave’a przedstawia Birmingham sprzed kilkudziesięciu lat jako mroczne miejsce pełne krwawych batalii walczących o wpływy gangsterów. Na Alexander Stadium rozgrywały się równie dramatyczne wydarzenia, związane z transpłciową biegaczką, rozgoryczoną decyzjami działaczy Brytyjskiego Związku Lekkiej Atletyki.
Alexander Stadium w Birmingham był w przeszłości areną Diamentowej Ligi, odbywały się tam wielokrotnie mistrzostwa Wielkiej Brytanii, w 2022 r. był miejsce rozgrywania Igrzysk Dobrej Woli (Commonwealth), a w tym roku gości 27. Mistrzostwa Europy w Lekkiej Atletyce. Alexander Stadium jest też siedzibą Brytyjskiej Federacji Lekkoatletycznej – UK Athletics.
Lauren Jeska przyszła na świat w Lancester 5 września 1974 r. jako Michael Jameson. Jej rodzice – Pauline i Graham Jamesonowie są aktywnymi członkami Kościoła Baptystów w Lancaster, a Graham jest wykładowcą matematyki na Uniwersytecie Lancaster. Lauren miała dwóch młodszych braci bliźniaków, z których jeden miał problemy ze zdrowiem psychicznym i popełnił samobójstwo.
Podczas Wielkanocy w 1998 roku Jeska ujawniła rodzicom, że jest kobietą transpłciową, a dwa lata później poddała się gonadektomii.
Jeska jako uczennica Lancaster Royal Grammar School reprezentowała szkołę w biegach przełajowych. Następnie obroniła licencjat z fizyki na Uniwersytecie Oksfordzkim, po czym rozpoczęła tam studia doktoranckie, z których później zrezygnowała. Studiowała również na Uniwersytecie w Leeds, gdzie w 2006 roku uzyskała tytuł magistra w dziedzinie teorii płci, seksualności i queer.
Podczas nauki w Leeds zaczęła startować w biegach górskich, zajmując drugie miejsce (w kategorii kobiet) w biegu Blackshaw Head w 2008 roku. Później dołączyła do klubu lekkoatletycznego Todmorden Harriers, w barwach którego wygrała bieg Three Shires Fell Race, zajęła drugie miejsce w Grand Prix WMRA w 2010 roku. Wygrała też półmaraton w Liverpoolu i Maraton w Lucernie 2011. Triumfowała także w mistrzostwach Anglii w biegach górskich w 2010, 2011 i 2012 roku oraz mistrzostwach Wielkiej Brytanii w biegach górskich w 2012 roku. Jej kolejnym klubem był Aberystwyth Athletics Club. Startując w biegach górskich wygrała w Sedbergh Three Peaks i Holme Moss, stała też na podium w Harakiri-Run w Austrii. W 2011 r., dzięki dwóm zwycięstwom w biegach Coledale i Moel Wnion zdobyła także tytuł British National Fell Running Championship. Próbowała także swoich sił w skyrunningu. W swoim pierwszym biegu w tej dyscyplinie w Zegama-Aizkorri wystartowała bardzo odważnie, wychodząc na prowadzenie w połowie biegu, ale ostatecznie znalazła się tuż za podium. Następnie zajęła szóste miejsce w Dolomites SkyRace i piąte miejsce w Pikes Peak Marathon. Mimo że jej status kobiety transpłciowej nigdy wcześniej nie był kwestionowany, odmówiono jej udziału w Maratonie Londyńskim w 2015 r. w kategorii elity, nie wyjaśniając powodów. Nie dopuszczono jej również do udziału w biegu w Snowdon, gdzie wprost kwestionowano jej płeć.
W czerwcu 2015 roku UK Athletics poinformowało Jeskę, jako kandydatkę do kadry narodowej Wielkiej Brytanii, że będzie musiała dostarczyć badania krwi, aby potwierdzić, że poziom jej hormonów (testosteronu) mieści się w normie przewidzianej dla kobiet. Związek zagroził, że unieważnieni wszystkie jej wyniki, jeśli tego nie zrobi. Jeska odmówiła dostarczenia wymaganych próbek i kwestionowała postępowanie związku. Obawiała się, że jej rekordy zostaną unieważnione, a także, że zostanie pozbawiona prawa startu w barwach Wielkich Brytanii. Decyzja UK Athletics o usunięciu Jeski z listy reprezentantek kraju wywołała u biegaczki traumę i „retrospekcje, które wywołały fantazje o zrobieniu czegoś drastycznego”, jak odnotowano w postępowaniu procesowym. Dwukrotnie prosiła o pomoc lekarską, ale nie została skierowana na leczenie psychiatryczne. Głęboko poruszona pierwszym spotkaniem w władzami związku, cierpiała na zespół stresu pourazowego.
Na tydzień przed atakiem Raplh Knibbs spotkał się z Lauren Jeską w jej domu, aby omówić „długoterminowe kwestie” związane z jej dalszym uczestnictwem w zawodach pod egidą UK Athletics. 22 marca 2016 r. roku Jeska jechała prawie dwie godziny z domu w Walii do Birmingham, mając w plecaku dwa noże. Na Alexander Stadium w Birmingham dotarła około 10:30 i zapytała w recepcji o możliwość spotkania z Knibbsem. Gdy recepcjonistka poszła po działacza, Jeska wyjęła z torby dwa noże. Następnie po ostrej wymianie zdań zaatakowała nożem Knibbsa, byłego zawodowego rugbystę i menedżera ds. kadr w UK Athletics. Kilkakrotnie dźgnęła 51-letniego działacza nożem w głowę i gardło. Jeden z ciosów spowodował ranę o 2-centymetrowej głębokości, zagrażającą jego życiu przez utratę krwi i trwałe uszkodzenie nerwów. W wyniku ataku Knibbs ma problemy z poruszaniem się, trudności z jedzeniem i nie widzi w pełni w obu oczach, co czyni go niepełnosprawnym. Pracownicy UK Athletics – Tim Begley i Kevan Taylor rzucili się z pomocą Knibbsowi i również zostali poszkodowani. Księgowy Tim Begley został dźgnięty w żebra, ale ostrze nie wniknęło głęboko, natomiast dyrektor finansowy Kevan Taylor został ranny w lewą rękę i palce, gdy obezwładniał Jeskę.
We wrześniu 2016 roku Jeska przyznała się do zarzutów usiłowania morderstwa, napaści i posiadania noża w miejscu publicznym. Biegaczka twierdziła, że powodem ataku było to, że bała się, iż UK Athletics pozbawi ją rekordów i prawa do rywalizacji w kategorii kobiet.
Ostatecznie w 2016 r. wszystkie jej wyniki uznano za nieważne. W dniu 15 listopada 2016 r. miała zostać umieszczona w szpitalu psychiatrycznym, ale po uzyskaniu dalszych opinii specjalistycznych sąd odrzucił ten wniosek. W marcu 2017 roku Jeska została skazana na 18 lat więzienia i osadzona w więzieniu dla kobiet HM Foston Hall w Derbyshire. Nie będzie mogła ubiegać się o warunkowe zwolnienie przez 12 lat, a po wyjściu z więzienia przez 5 lat nie będzie mogła ubiegać się o prawo jazdy.
– Cieszymy się, że kończy się trudny okres po ataku na naszych kolegów w siedzibie UK Athletics na Alexander Stadium w Birmingham na początku tego roku – przyznał rzecznik UK Athletics powiedział po ogłoszeniu wyroku. Podziękował personelowi, „który zareagował szybko, obezwładniając napastniczkę, przez co narazili się też na niebezpieczeństwo”, a także tym, „którzy działali spokojnie, ale i szybko, udzielając panu Knibbsowi pierwszej pomocy ratującej życie”.
Ralph Knibbs to były rugbysta, grający przez kilka lat jako środkowy w Bristol RFC. Reprezentował w tym sporcie Anglię w kategorii do lat 23. Knibbs zasłynął wcześniej z odrzucenia w 1984 r. możliwości odbycia tournée reprezentacji Anglii po RPA, w ramach protestu przeciwko apartheidowi. Działacz wyznał, że zdarzenie z 2016 r. to „traumatyczne, zmieniające życie doświadczenie”, które spowodowało u niego częściową utratę wzroku, pozbawiając go niezależności. Dodał, że czuje się bardzo szczęśliwy, że żyje, a doświadczenie bliskiej śmierci sprawiło, że na nowo docenił, co jest w życiu ważne.
– Wciąż do mnie nie dociera, że to przydarzyło się właśnie mnie – powiedział na sali sądowej. – Kiedyś myślałem, że potrafię chronić siebie i swoją rodzinę, ale teraz nie mam już takiej pewności – dodał.
Jednen z biegłych psychiatrów wydających opinię w tej sprawie przyznał, że Jeska „fantazjowała o pójściu na Alexander Stadium i zabiciu wszystkich pracowników UK Athletics”. Sędzia Simon Drew QC wydając wyrok stwierdził, że Lauren Jeska stwarza poważne ryzyko wyrządzenia krzywdy innym obywatelom i jest winna zarzucanych jej czynów. Dodał, że jej działanie zostało zaplanowane, dokonane „z wyrachowaniem i przerażającą precyzją”, przez co Lauren Jeska stanowi „poważne zagrożenie dla społeczeństwa”.
Obrońca Julie Warburton, reprezentująca Jeskę, powiedziała przed sądem, że biegaczka już „w dzieciństwie zmagała się z dopasowaniem do życia w społeczeństwie i znalezieniem swojego miejsca na świecie”. Osoby, które ją znały, twierdziły, że miała spokojną naturę i „z pewnością nie była agresywna”. Po operacji zmiany płci w 2000 roku „w końcu poczuła, że jest częścią kobiecej społeczności” – powiedziała Warburton. – Czuła się akceptowana i kochana przez społeczność biegaczy górskich – dodała.
Rodzice Jeski, Pauline i Graham Jameson, w oświadczeniu wydanym dla mediów zaznaczyli, że atak ich córki był czymś zupełnie niespodziewanym, a „stres i zamieszanie” wywołane sporem z UK Athletics wywołały u niej kryzys psychiczny. W wywiadzie dla BBC przyznali, że Lauren „zawsze była łagodną i troskliwą osobą”. Dodali, że ich córka przeszła „kryzys zdrowia psychicznego” i stąd dramatyczne wydarzenia z marca 2016 r. Ich zdaniem decyzja UK Athletics o usunięciu Jeski z listy reprezentantek kraju wywołała u niej traumę i „retrospekcje, które spowodowały zaburzenia psychiczne, będące przyczyną tak drastycznego działania”.
Rekordy życiowe Lauren Jeski:
10 km – 35:25 (Salford, 22.04.2011)
Półmaraton – 1:19:03 (Liverpool 2011, wygrana)
Maraton – 2:48:17 (Lucerna, 30.10.2011)
Źródła: BBC.com, The Guardian.com, Sky News
